بخش هایی از کتاب چرا ایران عقب ماند و غرب پیش رفت
ویل دورانت می نویسد: یک تمدن بزرگ تا از درون منهدم نشده از بیرون مغلوب نمی شود
از قرن چهارم میلادی که امپراتوری روم مسیحیت را پذیرفت و آن را به صورت دین رسمی خود در آورد یا به عبارت دیگر،کلیسا میراث دار امپراتوری زوال یافته روم شد.این پیوند هم نقش دولت رومی را از میان برد و هم پیام انسان دوستانه مسیح را.ادغام دین و دولت، خشونت مستتر در سرشت دولت را به آن دینی که از خشونت بری بود منتقل کرد.بطوریکه قریب به ده قرن سلطه انحصاری و خشونت بار کلیسا بر ذهنیت جوامع اروپایی آن را به سدی بزرگ در راه شکوفایی توانایی های انسان و جامعه بدل ساخت
-پل باران جامعه ای را که زندگی اکثریت جمعیت آن هنوز به کشاورزی وابسته است،عقب مانده می شمارد
-توسعه نیافتگی اگر ریشه های تاریخی و ساختاری نداشته باشد و معلول تحمیل قدرتی خارجی باشد،می تواند با کمک همان قدرت های خارجی به رشد اقتصادی،برای اولین مرحله توسعه یافتگی دست یابد.کشورهای نیمه پیرامونی مانند تایوان،کره جنوبی، برزیل و ... به دنبال ملاحظات سیاسی دوره جنگ سرد با دریافت کمک های تکنولوژیک و اقتصادی از آمریکا و برخورداری از امتیازهای ویژه ای که قدرت های غربی به آنها واگذار کردند،توانستند به توسعه نسبی دست یابند.اما این جوامع آن گونه که نورمن جاکوبز توضیح می دهد،مدرن شده اند ولی توسعه نیافته اند
-رادولفو استاون هاگن: توسعه نیافتگی ساختاری است که اقتصاد سرمایه داری جهانی بر جوامع غیر صنعتی تحمیل می کند
-دلایل عدم توسعه معاصر ایران را نمی توان در شکست حکومت ساسانیان به دست اعراب یا ورود اسلام دانست و یا افول علوم را در مقاطعی از تاریخ ایران از دلایل عقب ماندگی آن در دوران معاصر شمرد.زیرا اساسا سرشت رشد مدرن با رشد گذشته متفاوت است
-از نظر تاریخی عامل اساسی توسعه جامعه تولید مازاد بر مصرف است که آدام اسمیت آنرا ثروت ملل نامیده است
-علت اصلی عقب ماندگی جامعه ایران در بطن جامعه نهفته است.آن دسته از عوامل بیرونی نیز اگر درونی نشوند،نمی توانند اثرات تعیین کننده طولانی بر روند کلی حرکت رشد جامعه داشته باشند.پدیده هایی چون پیدایش اسلام در ایران و هجوم قبایل همسایه را نمی توان به عنوان عوامل صرفا بیرونی ارزیابی کرد و آنها را عوامل تاریخی کندی توسعه ایران شمرد.در هیچ یک از دوره های تاریخ ایران پیش و پس از پیدایش اسلام،مطالعه دقیق جامعه بدون توجه به نقش نهاد دین،به عنوان عامل درونی ممکن نیست
